Trikala Day Καθημερινή Ηλεκτρονική Εφημερίδα των Τρικάλων
Οκταήμερες εκδηλώσεις με θέατρο, μουσική, ποίηση, εικαστικά διοργανώνονται στα Μ.
Καλύβια του Δήμου Τρικκαίων με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 2 χρόνων από τις
καταστροφικές πλημμύρες που προκάλεσε ο Daniel. Οι εκδηλώσεις οργανώνονται το
διάστημα 6 – 14 Σεπτεμβρίου 2025 στα Μ. Καλύβια με τον τίτλο Art Symposium Restart 230,
από την εικαστική ομάδα Εν-Φλω, το Thessaly Projects & Events, τον Δήμο Τρικκαίων και τη
Δημοτική Κοινότητα Μ. Καλυβίων, τον ΕΛΟΚ – Εκπολιτιστικός, Λαογραφικός Όμιλος
Καλυβίων, την εικαστική ομάδα “Εν-Φλω”, το "Τέχνης Παίδευσις" Εργαστήριο Θεάτρου
Καρδίτσας, το Τρίτο Εργαστήριο Σχολής Καλών Τεχνών Φλώρινας – Πανεπιστήμιο Δυτικής
Μακεδονίας, εθελοντές καλλιτέχνες (Εικαστικών, Μουσικής, Θεάτρου, Ποίησης) και
εθελοντές πολίτες
Art Symposium Restart 230
Το Art Symposium Restart 230 είναι ένα Αλληλέγγυο και Συνεργατικό Εικαστικό Συμπόσιο.
Συμπεριλαμβάνει την έννοια της συνεργασίας και της συλλογικότητας, με έμφαση στη
δημιουργία έργων που υπηρετούν τις ανάγκες της κοινότητας και προάγουν την
αλληλεγγύη, την επικοινωνία και τη συμμετοχή των κατοίκων για τον μετασχηματισμό της
κοινότητας σε μια ισότιμη εξ-διερευνητική κατάσταση. Καλλιτέχνες συνεργάζονται με
τοπικές ομάδες για να δημιουργήσουν έργα που αντανακλούν τις ανάγκες της κοινότητας
των Μεγάλων Καλυβίων, που επλήγησαν από την θεομηνία "Ντάνιελ".
Συντονισμός
Το Art Symposium Restart θα διεξαχθεί από τις 4 έως τις 14 Σεπτεμβρίου 2025 στα Μεγάλα
Καλύβια Τρικάλων και συντονίζεται από την εικαστική ομάδα Εν-Φλω και το Thessaly
Projects & Events. Η ομάδα Εν-Φλω, η οποία αποτελείται από φοιτητές, αποφοίτους και
διδάσκοντες της Σχολής Καλών Τεχνών Φλώρινας, αναλαμβάνει δράσεις εντός και εκτός
Ελλάδας από το 2011.
Το θέμα
Το φετινό θέμα της εκδήλωσης είναι το "THESSALY PROJECT", το οποίο διερευνά την έννοια
του νερού μέσω της διττής του σημασίας: ως ζωογόνο στοιχείο και ως τιμωρός δύναμη. Το
σύνθημα "Water my life, Water my death" αποτυπώνει αυτή την αντίθεση, ενώ το έργο
αναδεικνύει τη σημασία του νερού σε θρησκευτικές και πολιτισμικές παραδόσεις, καθώς
και την αναγκαιότητά του στην καθημερινή ζωή.
Οι εκδηλώσεις
Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν εκθέσεις που θα πραγματοποιηθούν από τις 6 έως τις 14
Σεπτεμβρίου, με έργα που επικεντρώνονται στην ιστορία της περιοχής και τις συνέπειες
που προκάλεσε η πλημμύρα του 2023. Οι εκθέσεις περιλαμβάνουν μια συνεργατική
εικαστική έκθεση από την ομάδα Εν-Φλω με έργα που ενσωματώνουν τα ίχνη της
πλημμύρας, φωτογραφικά ντοκουμέντα από την πλημμύρα. Επίσης περιλαμβάνουν πέντε
εγκαταστάσεις των Ελένης Δαλάκα, Χρύσας Διαμαντοπούλου, Σταυρούλας Στάμκου, Πόπης
Σχοζοδήμου και Κώστα Σολάκη.
Επιπλέον, θα πραγματοποιηθούν εργαστήρια μαρμαρογραφίας και κατασκευής κούκλας,
καθώς και συμβολικές εκδηλώσεις, όπως δενδροφύτευση με 230 δέντρα σε αντιστοίχιση
των κατεστραμμένων σπιτιών και η ωρίμανση μιας πρότασης για μετεωρολογικό γλυπτό
στον κόμβο Μ. Καλυβίων. Παράλληλα, θα διοργανωθούν μουσικές βραδιές και ποιητικές
αναγνώσεις. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει επίσης επισκέψεις και φωτογράφιση των
σπιτιών των πλημμυροπαθών.
ART SYMPOSIUM RESTART – 230 ΑΝΑΛΥΤΙΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ
4 Σεπτεμβρίου, Πέμπτη
Ενεργοποίηση δράσεων.
6 Σεπτεμβρίου, Σάββατο
Ώρα 09:00
Εργαστήριο Μαρμαρογραφίας Νερού από τους «ΕΝ ΦΛΩ»
Πρώην Δημαρχείο Μεγάλων Καλυβίων
Κατακλυσμιαίοι, εντυπωσιακοί σχηματισμοί γεννιούνται στο νερό και μεταφέρονται στο
χαρτί — αποτυπώματα μιας ομορφιάς που αναδύεται μέσα από τη δύναμη της κίνησης του
νερού. Η καταστροφή, έξω από το πεδίο των ανθρώπινων φόβων, γίνεται τέχνη.
Αναμνημονεύεται η ομορφιά των δεινών του νερού και της λάσπης.
Ώρα 11:00
Εργαστήριο Κούκλας με την Όλγα Μαρτίνοβα
Πρώην Δημαρχείο Μεγάλων Καλυβίων
Άψυχα αντικείμενα ξυπνούν, αποκτούν φωνή, βλέμμα, ανάσα.
Ό,τι χάθηκε ή φθείρεται βρίσκει και πάλι παρουσία. Μέσα από την εμψύχωση της κούκλας,
μιλάμε για τη δύναμη της ενστάλαξης ζωής και της φαντασίας να εμφυσούν πνοή εκεί όπου
όλα μοιάζουν ακίνητα, σιωπηλά — ξεχασμένα.
Ώρα 17:00: Παράκληση – Λιτανεία. Περιφορά της εικόνας του Αγίου Νικολάου
με συνοδεία της Φιλαρμονικής Τρικάλων – Αρτοκλασία.
Εκκλησιαστική δέηση για τους πληγέντες και τους καταποντισμένους, με
διανομή αρτοκλασίας. Ιδιαίτερη σημειολογική έμφαση δίνεται στη μνήμη της
καταστροφής μέσω της ανάγλυφης σφράγισης της μορφής του Αγίου
Νικολάου (δακρύζοντος) πάνω στο αλατισμένο, μουμιοποιημένο ψωμί, το
οποίο προορίζεται να παραμείνει στα εικονοστάσια των σπιτιών. Η ιστορική
πληροφορία ότι ο Άγιος Νικόλαος ήταν βακούφειο ίδρυμα του Αλή Πασά,
κατόπιν επιθυμίας της χριστιανής συζύγου Κυρα-Βασιλικής, όπως ανέδειξε ο
γλωσσολόγος-λαογράφος Σωτήρης Ρουσιάκης, ενισχύει την πολυεπίπεδη
μνήμη του χώρου – κάτι που ο Ευάγγελος Γ. Αυδίκος αναγνωρίζει ως κρίσιμο στη λαϊκή
συγκρότηση του παρελθόντος. Την σχεδίαση της σφραγιστικής αγιογραφίας δημιούργησε η
Μαρία Διαμαντοπούλου και την μακέτα ο Χάρης Κοντοσφύρης
Δημιουργία ταμάτων από τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες : Το σύγχρονο τάμα καταγράφει
την προσωπική και συλλογική μνήμη μέσα από μια υλοποιημένη μικρογραφική πράξη
προσφοράς. Λειτουργεί ως αποταμιευτήρας εμπειριών, προσδοκιών και δεσμεύσεων, ενώ
η παρουσία του στον χώρο θυμίζει και επικαλεί γεγονότα ή πρόσωπα. Κάθε τάμα γίνεται
φορέας μνήμης, αναπαράγει πρακτικές πίστης και τελετουργίας, και επιτρέπει στους
δημιουργούς και στους παρατηρητές να αναστοχαστούν την κοινωνική και πολιτισμική τους
ταυτότητα, διατηρώντας ζωντανή τη σχέση ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και τις
συλλογικές ελπίδες. Όπως σημειώνει ο Ευάγγελος Γ. Αυδίκος , τα υλικά αντικείμενα της
καθημερινής λαϊκής τελετουργικής πρακτικής λειτουργούν ως ενσώματα ίχνη μνήμης και
κοινωνικής ταυτότητας, μεταφέροντας στον χώρο όχι μόνο την προσωπική ιστορία αλλά και
τη συλλογική συνείδηση.
Ώρα 19:00
Εγκαίνια Εκθέσεων
Χώρος: Πρώην Δημαρχείο Μεγάλων Καλυβίων
Εισαγωγή του Σπύρου Μπουντούρη («Τέχνης Παίδευσις») με μουσική και Performance
Art «Πλημμύρα» από τον ίδιο, σε συνεργασία με τον ΕΛΟΚ.
Οι τοιχογραφίες της Πόπης Κατράνα-Σχιζοδήμου, με θέματα από την αγροτική ζωή, θα
ενσωματωθούν τελεστικά στην εγκατάσταση «Ο Άγιος Νικόλαος Δακρύζων».
Ηχητική εγκατάσταση της Σοφίας Αντωνακάκη κατακλύζει τον χώρο με ήχους χελιδονιών,
απαγγελία του απολυτίκιου του Αγίου Νικολάου, δημοτικά τραγούδια για το νερό,
δημιουργώντας μια ηχητική παλίμψηστη αφήγηση – μια μνήμη που ακούγεται και
βιώνεται.
Έκθεση φωτογραφίας από την πλημμύρα του μηχανικού Παπαναγιώτου Γεωργίου στη
σκάλα του μεσορόφου. Η αστάθεια των σκαλοπατιών θα εμψυχώνει την αναβιωτική
παρατήρηση των φωτογραφιών.
Βίντεο-εγκατάσταση της Ελένης Δαλάκα «Ελέου Νερού» στο ισόγειο: ένας ειδυλλιακός,
επαναλαμβανόμενος παφλασμός νερού, σε αντιστικτική μνήμη – όμορφος και δυσοίωνος.
Το νερό, ανέκαθεν τόπος με μεταμορφωτική δύναμη, υποβάλλει ρευστότητα και θέτει
ερωτήματα για τη διαφάνεια, τον αντικατοπτρισμό, τη διήθηση και τη διύλιση.
Γλυπτικές συνθέσεις του Στέλιου Καρρά «Πτυχώνοντας και καμπυλώνοντας». Η πτύχωση
χρόνου, χώρου και κίνησης σχετίζεται με την εμπειρία, παρουσιάζοντας τον κόσμο ως
αυτοπτυχούμενο. Μεταλλικά φύλλα, ανθρακονήματα, υαλονήματα μεταμορφώνονται σε
μορφές του νερού.
Εικαστικές παρεμβάσεις στο ΚΟΝΑΚΙ, Λαογραφικό μουσείο Μεγάλων Καλυβίων
Εγκατάσταση «Memory Land» της Σταυρούλας Στάμκου: Κεραμικά που καπνίζουν σαν
καμινάδες, συνοδευόμενα από σφυρίγματα αγροτικής συνεννόησης. Ο χώρος θυμίζει
επιστροφή στην αφετηρία, μέσω αναφορών στην οικιακή μνήμη, τη νοσταλγία και την
κοινότητα.
Μεταλλικό γλυπτό «ο εργάτης» του Κώστα Σολάκη: Ένας εργάτης της δεκαετίας του ’70 με
τενεκέδες τσιμέντου αντιμετωπίζει ένα παράδοξο θηρίο – εικαστική αναπαράσταση της
μετατραυματικής ανασυγκρότησης.
Ζωγραφική εγκατάσταση της Χρύσας Διαμαντοπούλου στις βιτρίνες του Λαογραφικού
Μουσείου Καλυβίων: «Ο ωκεανός ήρθε στη γη». Ψάρια σε ανθρώπινα περιβάλλοντα,
απογυμνωμένα αλλά εξιδανικευμένα, με την ανθρώπινη παρουσία να υπονοείται.
Μικρή εγκατάσταση του Χάρη Κοντοσφύρη σε προθήκη του Λαογραφικού Μουσείου
Καλυβίων: «Η ευγένεια της Μύγας». Το πιο ευτελές των εντόμων αναδεικνύεται σε
άφθαρτο καθαρτήριο. Γλυπτικές μύγες σε φυσικό μέγεθος περιφρουρούν παραδοσιακά
αντικείμενα του λαογραφικού μουσείου .
Οι εκθέσεις θα λειτουργούν 06–14/09/2025, ώρες: 11:00–13:00 και 19:00–21:00.
Street-art δράση στο πληγέν σπίτι του Χατζή Νικολάου
Ολιγόωρη ζωγραφική παρέμβαση σε δημόσια θέα του Στράτου Μπομπολού, 25/8/2025.
Στο πληγέν σπίτι του Χατζή Νικολάου, ο Άτλαντας κρατά για πέντε ώρες το γερμένο. Η
τοιχογραφία γίνεται εικονογραφική περιγραφή της διελκυστίνδας ανάμεσα στον Daniel και
τον Άτλαντα· ανάμεσα στη μερική και την ολική συντριβή. Κι όταν οι μπουλντόζες της
κατεδάφισης έθεσαν τον τελευταίο λόγο, τη δέκατη έκτη ώρα της εικοστής πέμπτης ημέρας
του Σεπτεμβρίου του έτους δύο χιλιάδες είκοσι πέντε, η εικόνα έμεινε· μαρτυρία της πάλης
πριν από την αποκατάσταση.
7 Σεπτεμβρίου, Κυριακή
Εκκλησιασμός στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Καλυβίων.
Ώρα 11:00: Δενδροφύτευση στην είσοδο του χωριού.
Ακολουθούμε τη μπάντα που παίζει «Μουσικές του Νερού» στον χώρο φύτευσης, όπου
230 δέντρα – όσα και τα κατεστραμμένα σπίτια – θα υιοθετηθούν από τα παιδιά της
περιοχής. Μια τελετουργική, συλλογική επιτελεστικότητα μνήμης και ελπίδας. Απονομή
φυλακτών/ταμάτων από τους «ΕΝ ΦΛΩ» στους πλημμυροπαθείς.
Παρουσίαση Μετεωρολογικού Γλυπτού – εγκατάσταση στον κυκλικό κόμβο Μεγάλων
Καλυβίων με τίτλο «Οι Εικοσιτρείς Στήλες του Νώε».
23 στήλες από πλεξιγκλάς, με ενσωματωμένη λάσπη από την καταιγίδα Daniel, σχηματίζουν
ένα σύγχρονο περιστύλιο, που συμβολίζει τις 230 κατεστραμμένες κατοικίες.
Οι στήλες χρωματίζονται με τα χρώματα του ουράνιου τόξου και φωτίζονται σε αποχρώσεις
από πορτοκαλί προς κόκκινο, συνδεόμενες με την Κρατική Μετεωρολογική Υπηρεσία ως
προειδοποιητικό σύστημα για ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ώρα 20:00
Μουσική Βραδιά.
8 έως 14 Σεπτεμβρίου
Βραδιές Μουσικής: Κατερίνα Τάπανα, Ελένη Αλεξίου, Παναγιώτης Ζαχαρόπουλος, Νίτσα
Μάγγου, Παναγιώτης Μαγκλάρας, Ευαγγελία Μπράμη.
Ποίηση: Ε. Αλεξίου, Η. Κεφάλας, Κ. Τάπανα.
Επισκέψεις στα σπίτια των πλημμυροπαθών – Συνομιλίες και φωτογραφική καταγραφή.
«Ο τόπος μας κι ο κόσμος μας», Νικολάου Στεφ. Χιώτη.
Υποστήριξη και Συμμετοχή
Ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας
Προπτυχιακοί φοιτητές και απόφοιτοι της Σχολής Καλών Τεχνών Φλώρινας
Η εικαστική ομάδα “Εν-Φλώ”
Πρωτοβουλίες πολιτών από Καρδίτσα, Τρίκαλα και Μεγάλα Καλύβια
Οι δράσεις αποτελούν συνέχεια της εικαστικής εγκατάστασης που παρουσιάστηκε στο
Πάρκο Τρίτση πριν έξι μήνες, με θεματικό άξονα τον Daniel και τη μνήμη της καταστροφής.
Επιστημονική και Καλλιτεχνική Ευθύνη
Σπύρος Μπουντούρης, σκηνοθέτης, δάσκαλος θεάτρου, Χάρης Κοντοσφύρης, εικαστικός,
καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών Φλώρινας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Συμμετέχουν οι :Αλεξίου Ελένη, Αντωνακάκη Σοφία, Γεωργίου Παπαναγιώτου, Δαλάκα
Ελένη, Διαμαντοπούλου Μαρία, Διαμαντοπούλου Χρύσα, Ζαχαρόπουλος Παναγιώτης,
Καρράς Στέλιος, Κατράνα-Σχιζοδήμου Πόπη, Κεφάλας Ηλίας, Κοντοσφύρης Χάρης,
Μαγκλάρας Παναγιώτης, Μαγγού Νίτσα, Μαρτίνοβα Όλγα, Μπράμη Ευαγγελία,
Μπομπολός Στράτος, Μπουντούρης Σπύρος, Ρουσιάκης Σωτήρης, Σολάκης Κώστας,
Στάμκου Σταυρούλα, Τάπανα Κατερίνα, Χιώτης Νικόλαος Στεφ.
Οπτικοακουστική Καταγραφή – βιντεοληψία: Δημήτρης Πορφύρης
Εικαστική Ομάδα ΕΝ ΦΛΩ – συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Αντωνακάκη Σοφία, Βαλλιάνου
Ειρήνη, Βλαχίδου Κωνσταντία, Γεωργιάδου Μαρία, Δαλάκα Ελένη, Ευδαίμων Μηνάς,
Θεοδωρίδου Ελένη, Καβαδία Λέα, Καλιτσουνάκη Κατερίνα, Καπουλίτσα Φανή,
Κοντοσφύρης Χάρης, Κουζούνη Μίνα, Κουνάβη Κατερίνα, Κωνσταντίνου Νέλα, Λυκουρέση
Αθανασία, Μαυρίδη Κυριακή, Μητσάκου Σταυρούλα, Μηναδάκη Φωτεινή, Μοναχού Όλγα,
Μπακογιάννη Κατερίνα, Μπουντούρης Σπύρος, Οικονομάκος Σταύρος, Σαμουηλίδου
Βασιλική, Σέντζας Βασίλης, Σιατερλή Δήμητρα, Σχιζοδήμου Πηνελόπη, Φλέγγα Αντωνία,
Φωτιάδης Κωνσταντίνος, COM.ODD.OR.
Οπτικοακουστική Καταγραφή – Παρουσίαση: Δημήτρης Πορφύρης
Η πρωτοβουλία αυτή υποστηρίζεται από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και
συνεργαζόμενους καλλιτέχνες και πολίτες από την περιοχή.
Το THESSALY PROJECT αποτελεί μια σπονδή στο νερό, εισάγοντας τη σκέψη για την
αμοιβαιότητά του. Το σύνθημα "WATER MY LIFE, WATER MY DEATH" επικεντρώνεται στην
έννοια του νερού, σχολιάζοντας τη διττή του σημασία.
Το νερό είναι ένα ζωτικό αγαθό, τόσο υλικό όσο και πνευματικό. Ως ζωογόνα δύναμη, είναι
το στοιχείο που υποστηρίζει την ύπαρξή μας. Το "καλό νερό", που συνδέεται με τη
βιόσφαιρα, είναι απαραίτητο για την καθημερινότητα και την ποιότητα της ζωής. Έχει
υψηλή συμβολική αξία, σχετίζεται με την καθαρότητα και την κάθαρση, και λειτουργεί ως
μέσο εξαγνισμού και πνευματικής ανανέωσης σε όλες τις θρησκευτικές παραδόσεις και
κουλτούρες. Το νερό θεωρείται ως ένα ισχυρό στοιχείο που βοηθά τα άτομα να συνδεθούν
με τον βαθύτερο εαυτό τους, τη φύση και μια ανώτερη δύναμη. Στους αρχαίους μύθους, το
νερό αποδόθηκε στον Ποσειδώνα, τον Νηρέα, την Αφροδίτη, τις Ναϊάδες και άλλες
θεότητες, αναδεικνύοντας τη σπουδαιότητά του για τη ζωή των ανθρώπων. Ο Άγιος
Νικόλαος, η Παναγία η Ελεούσα και όλοι οι Άγιοι του υδροβιώματος θα είναι παρόντες από
τη χριστιανική παράδοση.
Από την άλλη, το νερό ως "Water my Death" θυμίζει ότι το νερό δεν ξεχνά. Εάν υποστεί
ύβρη, μπορεί να τιμωρήσει. Οι θεότητες νερού, όπως η Νέμεση, οι Σειρήνες, η Μέδουσα, η
Λερναία Ύδρα, ο Φόρκυς και η Κητώ, ενσαρκώνουν το "κακό νερό", εκείνο που χάνει τη ροή
και την πορεία του. Το νερό, ως ζωντανό και διαλλακτικό στοιχείο, φέρει μνήμη και
υπενθυμίζει τη δύναμη και την ευεργεσία του σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.
Αυτή η αναλογία του νερού, τόσο ως ευεργέτη όσο και ως τιμωρού, συνιστά το κεντρικό
άξονα του THESSALY PROJECT, που εξετάζει την αμφίδρομη σχέση του ανθρώπου με το
νερό και τις συνέπειες των πράξεων του πάνω σε αυτό.
"Να κολυμπήσω, να βουτήξω, να βυθιστώ, να αναστηθώ ξανά,
Και ας αφήσω τα νερά της Λήθης να καθαρίσουν την ψυχή μου."
(Άμλετ, Σαίξπηρ)
