Ψηφιακό ευρώ: Τι εγκρίθηκε στην Ε.Ε. και πότε έρχονται τα νέα χαρτονομίσματα με τη Μαρία Κάλλας

Το ψηφιακό ευρώ πέρασε ένα καθοριστικό στάδιο την Πέμπτη (9/7), όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στο Στρασβούργο τη διαπραγματευτική του θέση για τη δημιουργία του νέου ευρωπαϊκού μέσου πληρωμών, ανοίγοντας τον δρόμο για τις τελικές συνομιλίες με τα κράτη-μέλη.

Συγκεκριμένα, με 416 ψήφους υπέρ, 169 κατά και 22 αποχές, οι ευρωβουλευτές έδωσαν εντολή για την έναρξη των τριμερών διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο της Ε.Ε., με στόχο η νομοθεσία να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026 και το ψηφιακό νόμισμα να μπορεί να κυκλοφορήσει το 2029.

Μάλιστα, στόχος του εγχειρήματος είναι να αναχαιτιστεί η εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικούς κολοσσούς πληρωμών και κρυπτονομίσματα, δημιουργώντας έναν εναλλακτικό ευρωπαϊκό πόλο.

Τι είναι το ψηφιακό ευρώ

Επισημαίνεται ότι το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ως ηλεκτρονική μορφή μετρητών, δηλαδή ως ένα μέσο πληρωμών λιανικής που θα εκδίδει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και θα λειτουργεί παράλληλα με τα φυσικά χαρτονομίσματα, χωρίς να τα αντικαθιστά. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ένθερμη υποστηρίκτρια του εγχειρήματος, έχει ξεκαθαρίσει ότι τα μετρητά θα συνεχίσουν να εκδίδονται κανονικά και ότι τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να διασφαλίζουν την πρόσβαση σε φυσικό χρήμα.

Σε αντίθεση με τα μετρητά, το ψηφιακό ευρώ θα έχει ανώτατο όριο κατοχής. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα συζητήσεις, κανένας πολίτης δεν θα μπορεί να κρατά περισσότερα από 3.000 έως 4.000 ευρώ σε ψηφιακή μορφή, με τις εμπορικές τράπεζες να πιέζουν για ακόμη χαμηλότερο πλαφόν, της τάξης των 1.500 ευρώ ανά άτομο. Ο φόβος των τραπεζών είναι μήπως οι πελάτες μεταφέρουν μαζικά τις καταθέσεις τους στο νέο μέσο και αδειάσουν οι λογαριασμοί τους. Στα εμπόδια που παραμένουν, προστίθενται η απαίτηση των εμπόρων για χαμηλότερες προμήθειες και η αντίδραση των ακροδεξιών ομάδων, τις οποίες παραμέρισε η πλειοψηφία του Κοινοβουλίου.

Πότε έρχονται τα νέα χαρτονομίσματα του ευρώ

Ταυτόχρονα με το ψηφιακό ευρώ, δρομολογείται και η μεγαλύτερη αισθητική αλλαγή στα χάρτινα ευρώ από την εισαγωγή τους. Για πρώτη φορά ύστερα από πάνω από 20 χρόνια, τα χαρτονομίσματα εγκαταλείπουν το θέμα «Παράθυρα και γέφυρες» και αποκτούν πιο ζωντανά θέματα. Η ΕΚΤ έχει καταλήξει σε δύο επικρατέστερες θεματικές ενότητες – τον «Ευρωπαϊκό Πολιτισμό», με πολιτιστικούς χώρους και εμβληματικές ιστορικές προσωπικότητες, και τα «Ποτάμια και Πουλιά», αφιερωμένα στη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα της ηπείρου.

Το στοιχείο που ξεχωρίζει για την Ελλάδα είναι πως στη μία όψη του νέου χαρτονομίσματος των 5 ευρώ πρόκειται να απεικονίζεται η Μαρία Κάλλας, με τον Λούντβιχ βαν Μπετόβεν στα 10 ευρώ και τη Μαρί Κιουρί στα 20 ευρώ. Οι ονομαστικές αξίες παραμένουν ίδιες (5, 10, 20, 50, 100 και 200 ευρώ). Η τελική επιλογή των σχεδίων αναμένεται μέχρι το τέλος του 2026, με την εκτύπωση και τη σταδιακή κυκλοφορία να ξεκινούν στη συνέχεια, ενώ όλα τα νέα χαρτονομίσματα εκτιμάται πως θα έχουν μπει σε κυκλοφορία έως το 2029.

Πώς θα προστατεύονται τα νέα χαρτονομίσματα

Τα νέα τραπεζογραμμάτια θα ενσωματώνουν τεχνολογίες αιχμής που θα τα καθιστούν σχεδόν αδύνατο να παραχαραχθούν, αφού θα διαθέτουν εξελιγμένα ολογράμματα, ειδικά μελάνια που αλλάζουν χρώμα ανάλογα με τη γωνία θέασης, καθώς και στοιχεία ορατά μόνο κάτω από υπεριώδες ή υπέρυθρο φως. Επίσης, θα ενισχυθούν τα ανάγλυφα, ψηλαφητά χαρακτηριστικά στις άκρες, ώστε τα άτομα με προβλήματα όρασης να ξεχωρίζουν εύκολα τις αξίες, ενώ η ΕΚΤ δίνει έμφαση και στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μέσω πιο φιλικών προς το περιβάλλον υλικών και διαδικασιών παραγωγής.

Για την επάρκεια ρευστού, η ΕΚΤ διατηρεί αυστηρό θεσμικό και επιχειρησιακό μηχανισμό, ενώ οι εθνικές κεντρικές τράπεζες, όπως η Τράπεζα της Ελλάδος, κρατούν μεγάλα αποθέματα ασφαλείας για να καλύπτουν ξαφνικές αυξήσεις στη ζήτηση σε περιόδους κρίσεων ή εορτών