Trikala Day Καθημερινή Ηλεκτρονική Εφημερίδα των Τρικάλων
Αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη μεταναστευτική κρίση μετά το 2021 βρίσκεται η Θέουτα, ο ισπανικός θύλακας στις βόρειες ακτές της Αφρικής, καθώς χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν από το Μαρόκο με κάθε δυνατό τρόπο, κολυμπώντας, παρακάμπτοντας τους θαλάσσιους φράχτες ή παραβιάζοντας τα χερσαία σύνορα.
Το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, περί τους 49.000 μετανάστες εισήλθαν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα τις τελευταίες 24 ώρες δια θαλάσσης ή ξηράς από το Μαρόκο.
Αστυνομική πηγή στην Θέουτα δήλωσε ότι «χιλιάδες» μετανάστες διέσχισαν την περασμένη νύκτα τα σύνορα ανάμεσα στην Θέουτα και το Μαρόκο λέγοντας ότι είναι αδύνατον να καταμετρηθούν.
«Υπήρξε συνεχής ροή ανθρώπων καθ’ όλη την διάρκεια της νύκτας» και αν οι αφίξεις ήταν λιγότερες κατά την ημέρα, μετανάστες «συνέχισαν να καταφθάνουν την νύκτα και συνεχίζουν να καταφθάνουν» το πρωί, εξήγησε η αστυνομική πηγή
Συνολικά, 18 άνθρωπο σκοτώθηκαν στην προσπάθεια να εισέλθουν στο ισπανικό έδαφος, επιβεβαίωσε.
Χιλιάδες πέρασαν από στεριά και θάλασσα
Οι μαζικές διελεύσεις πραγματοποιήθηκαν κυρίως γύρω από την παραλία Ταραχάλ και τον κυματοθραύστη που χωρίζει τη Θέουτα από το Μαρόκο. Εκατοντάδες άνθρωποι μπήκαν στη θάλασσα, χρησιμοποιώντας σωσίβια, βατραχοπέδιλα, σαμπρέλες και αυτοσχέδια μέσα επίπλευσης, ενώ άλλες ομάδες κατάφεραν να περάσουν μέσα από πύλες του συνοριακού φράχτη.
Μεταξύ όσων έφτασαν στην ισπανική πλευρά βρίσκονταν κυρίως νεαροί άνδρες, αλλά καταγράφηκαν επίσης ανήλικοι και οικογένειες με μικρά παιδιά. Πολλοί έφτασαν εξαντλημένοι, τραυματισμένοι από τα βράχια ή σε κατάσταση υποθερμίας, με τις υπηρεσίες πρώτων βοηθειών και τον Ερυθρό Σταυρό να επιχειρούν σε πολλαπλά σημεία.
Στη μαροκινή πόλη Φνιντέκ, κοντά στα σύνορα, οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν υδροβόλα για να εμποδίσουν νέες ομάδες να προσεγγίσουν τον φράχτη. Παράλληλα, χιλιάδες άνθρωποι παρέμεναν συγκεντρωμένοι στη μαροκινή πλευρά κατά τη διάρκεια της νύχτας, διατηρώντας σε συναγερμό τις ισπανικές αρχές.
Οι ακριβείς λόγοι της αιφνίδιας κινητοποίησης δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Ισπανικά μέσα αναφέρουν ότι είχαν κυκλοφορήσει μέσω κοινωνικών δικτύων φήμες περί προσωρινού ανοίγματος των συνόρων, ενώ οι Αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο τα μηνύματα να διαδόθηκαν από κυκλώματα διακινητών. Δεν έχει επιβεβαιωθεί, πάντως, ότι οι συγκεκριμένες φήμες αποτέλεσαν τον μοναδικό ή τον κύριο παράγοντα της μαζικής προσέλευσης.
Στρατός και 200 επιπλέον αστυνομικοί στη Θέουτα
Η ισπανική κυβέρνηση αποφάσισε την ανάπτυξη 60 στελεχών των ενόπλων δυνάμεων, τα οποία θα συνδράμουν την Guardia Civil στην επιτήρηση των συνόρων και στην αποκατάσταση της ασφάλειας. Παράλληλα, μεταφέρονται στη Θέουτα περίπου 200 επιπλέον αστυνομικοί, προκειμένου να ενισχυθούν οι τοπικές δυνάμεις που βρέθηκαν αντιμέτωπες με χιλιάδες αφίξεις μέσα σε λίγες ώρες.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, μεταβαίνει στη Θέουτα μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα. Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμά του, θα συμμετάσχει σε σύσκεψη με τον πρόεδρο της αυτόνομης πόλης Χουάν Χεσούς Βίβας, την αστυνομία, την Guardia Civil, τον Ερυθρό Σταυρό και τους υπευθύνους του κέντρου προσωρινής φιλοξενίας.
Ο Χουάν Χεσούς Βίβας έχει ζητήσει από τη Μαδρίτη να κηρύξει κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης και να δημιουργήσει ενιαίο επιχειρησιακό κέντρο. Η κεντρική κυβέρνηση απέρριψε προς το παρόν το αίτημα, υποστηρίζοντας ότι η ισπανική νομοθεσία για την πολιτική προστασία δεν προβλέπει τέτοια κήρυξη εξαιτίας μεταναστευτικών ροών.
Ασφυκτική πίεση στις δομές φιλοξενίας
Τα κέντρα υποδοχής στη Θέουτα έχουν ξεπεράσει τις δυνατότητές τους, με εκατοντάδες ανθρώπους να παραμένουν σε ανοικτούς χώρους, αναζητώντας στέγη, πόσιμο νερό και ιατρική περίθαλψη.
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η κατάσταση στις δομές για ασυνόδευτους ανηλίκους. Σύμφωνα με το Reuters, το σύστημα φιλοξενίας ανηλίκων λειτουργούσε ήδη στο 2.400% της προβλεπόμενης χωρητικότητάς του πριν από την κορύφωση των αφίξεων της Πέμπτης.
Οι ισπανικές αρχές άρχισαν την καταγραφή των νεοεισερχόμενων, προκειμένου να εντοπιστούν ανήλικοι, ευάλωτοι άνθρωποι και όσοι ενδέχεται να δικαιούνται διεθνή προστασία. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις σχεδιάζονται διαδικασίες επιστροφής, σε συνεννόηση με το Μαρόκο και με την τήρηση των προβλεπόμενων νομικών εγγυήσεων.
Η διαχείριση των επιστροφών έχει γίνει πιο περίπλοκη μετά από δικαστικές αποφάσεις που περιορίζουν τις άμεσες επαναπροωθήσεις ανθρώπων οι οποίοι φτάνουν κολυμπώντας και ζητούν άσυλο ή προστασία. Ισπανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι διακινητές εκμεταλλεύονται τη νέα νομική πραγματικότητα, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι οι περισσότεροι μετανάστες γνώριζαν τις συγκεκριμένες αποφάσεις.
Συναγερμός και στη Μελίγια
Η ένταση δεν περιορίζεται στη Θέουτα. Οι ισπανικές αρχές έκλεισαν προσωρινά το συνοριακό πέρασμα Μπένι Ενσάρ στη Μελίγια, τον δεύτερο ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική, έπειτα από απόπειρα μαζικής διέλευσης.
Στη μαροκινή πλευρά σημειώθηκαν συγκρούσεις ανάμεσα σε ομάδες μεταναστών και δυνάμεις ασφαλείας, ενώ ενισχύθηκαν τα μέτρα επιτήρησης γύρω από τα χερσαία σύνορα. Η Μαδρίτη ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με τις μαροκινές αρχές για τον περιορισμό νέων μαζικών περασμάτων.
Παρά τη συνεργασία που καταγράφεται τις τελευταίες ώρες, στην Ισπανία επανέρχονται οι υποψίες ότι το Μαρόκο ενδέχεται να χρησιμοποιεί τη μεταναστευτική πίεση ως διπλωματικό μοχλό. Ανάλογες κατηγορίες είχαν διατυπωθεί και το 2021, όταν περίπου 8.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες, εν μέσω σοβαρής κρίσης στις σχέσεις Μαδρίτης και Ραμπάτ. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί απόδειξη ότι η νέα χαλάρωση των ελέγχων αποτέλεσε επίσημη απόφαση της μαροκινής κυβέρνησης.
Σύγκρουση Ισπανίας και Ιταλίας για το Σένγκεν
Η κρίση απέκτησε και ευρωπαϊκή διπλωματική διάσταση, μετά τις δηλώσεις της ιταλικής κυβέρνησης υπέρ της επαναφοράς ελέγχων στα σύνορα με την Ισπανία.
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε ότι η Ιταλία εξετάζει μέτρα σε σχέση με τη συμμετοχή της Ισπανίας στη ζώνη Σένγκεν, επικαλούμενη κινδύνους για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων. Υπέρ της «διακοπής» της ελεύθερης κυκλοφορίας με την Ισπανία τάχθηκαν επίσης ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι και ο Ματέο Σαλβίνι.
Ο Ταγιάνι συνέδεσε τις εξελίξεις στη Θέουτα με την απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ να προχωρήσει στη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών που ζουν και εργάζονται στην Ισπανία. Η Μαδρίτη απορρίπτει αυτή τη σύνδεση και υποστηρίζει ότι η μαζική είσοδος σχετίζεται με τις ιδιαίτερες συνθήκες στα σύνορα με το Μαρόκο και όχι με την πολιτική νομιμοποίησης.
Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Άλβαρες χαρακτήρισε τις ιταλικές τοποθετήσεις δημαγωγικές και κάλεσε τον πρεσβευτή της Ιταλίας στη Μαδρίτη για επίσημες εξηγήσεις. Όπως ανέφερε, η Ισπανία περίμενε ευρωπαϊκή αλληλεγγύη από μία φίλη και εταίρο χώρα, όχι πολιτική εκμετάλλευση της κρίσης.
Η Θέουτα παραμένει σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής, με στρατιώτες και αστυνομικούς να περιπολούν στα σύνορα, τις υπηρεσίες διάσωσης να αναζητούν αγνοουμένους στη θάλασσα και χιλιάδες ανθρώπους να περιμένουν στη μαροκινή πλευρά. Η επόμενη ημέρα θα κριθεί από το κατά πόσο Μαδρίτη και Ραμπάτ θα καταφέρουν να περιορίσουν τις νέες διελεύσεις και να διαχειριστούν μία κρίση που είναι ταυτόχρονα ανθρωπιστική, πολιτική και ευρωπαϊκή.
