Trikala Day Καθημερινή Ηλεκτρονική Εφημερίδα των Τρικάλων
Στις πρακτικές των προκλήσεων επιστρέφει η Τουρκία έπειτα από μια μακρά περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης, με σειρά παραβάσεων και παραβιάσεων από τουρκικά μαχητικά, ανεβάζοντας το θερμόμετρο στο Αιγαίο στη σκιά του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η αερομαχία σημειώθηκε στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Μυτιλήνης, όταν ελληνικά F-16 απογειώθηκαν για αναγνώριση τουρκικών αεροσκαφών που είχαν εισέλθει στο FIR Αθηνών. Ειδικότερα, το ΓΕΕΘΑ ανακοίνωσε έναν σχηματισμό 2 F-16, ενώ καταγράφηκαν και 2 CN-235. Όσον αφορά τις 4 παραβάσεις, μια πραγματοποιήθηκε από τον σχηματισμό των F-16 και 3 από τα CN-235, ενώ σχετικά με τις 10 παραβιάσεις, οι 2 σημειώθηκαν από τον σχηματισμό των F-16 και οι 8 από τα CN-235.
Η επιστροφή ενός γνώριμου σκηνικού
Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι ότι η συγκεκριμένη εμπλοκή έρχεται μετά από μια περίοδο σχεδόν πλήρους επιχειρησιακής αποκλιμάκωσης.
Το 2022 αποτέλεσε χρονιά ρεκόρ για τις ελληνοτουρκικές εντάσεις στον αέρα, με 333 εμπλοκές μεταξύ ελληνικών και τουρκικών μαχητικών, με τις παραβιάσεις και τις υπερπτήσεις να αποτελούν σχεδόν καθημερινό φαινόμενο.
Ωστόσο, το 2023, μετά τους καταστροφικούς σεισμούς στην Τουρκία και τη διπλωματική προσέγγιση Αθήνας-Άγκυρας, καταγράφηκε θεαματική αποκλιμάκωση. Το 2024 οι εμπλοκές είχαν ουσιαστικά μηδενιστεί. Το 2025 καταγράφηκε μόλις μία.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» ως κρατικό δόγμα
Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται, καθώς το περιστατικό σημειώθηκε λίγες μόλις ώρες αφότου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιχείρησε από το βήμα της Βουλής να υποβαθμίσει τις ανησυχίες γύρω από το επικείμενο τουρκικό νομοσχέδιο, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια δεν παράγει έννομες συνέπειες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, καλώντας ουσιαστικά σε ψυχραιμία.
Ωστόσο, η Άγκυρα ετοιμάζεται να προχωρήσει στις αρχές Ιουνίου σε νομοθετική πρωτοβουλία που θα μετατρέπει ουσιαστικά τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε επίσημη κρατική πολιτική.
Εάν το τουρκικό νομοσχέδιο εγκριθεί με τη μορφή που περιγράφεται από ευρωπαϊκές πηγές, η Άγκυρα θα επιχειρήσει να θεσμοθετήσει την αμφισβήτηση κυριαρχίας περισσότερων από 150 ελληνικών νησιών στο Αιγαίο.
Παράλληλα, συνεχίζει να θεωρεί casus belli την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, παρότι αυτό αποτελεί δικαίωμα που προβλέπεται ρητά από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Aμηχανία στις Βρυξέλλες
Το ενδεχόμενο αυτό έχει ήδη προκαλέσει έντονο προβληματισμό τόσο στην Αθήνα όσο και στις Βρυξέλλες. Το θέμα έχει, σύμφωνα με πληροφορίες, συζητηθεί σε υψηλό επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς η αμφισβήτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και τον ενεργειακό σχεδιασμό της Ευρώπης.
Η περιοχή θεωρείται κρίσιμη για μελλοντικούς ενεργειακούς πόρους, ενώ οι ισορροπίες γίνονται ακόμη πιο σύνθετες λόγω των σχέσεων της Τουρκίας με κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η Ισπανία διατηρεί στενή αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα. Η Γερμανία παραδοσιακά κρατά πιο προσεκτική στάση. Αντίθετα, η Γαλλία θεωρείται από την Αθήνα ο πιο σταθερός στρατηγικός σύμμαχος.
Στο παρασκήνιο, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την Τουρκία κυρίως μέσα από το πρίσμα του εμπορίου, της μετανάστευσης και της γεωπολιτικής χρησιμότητας στο ΝΑΤΟ.
Αυτό εξηγεί γιατί στην Αθήνα υπάρχει έντονη ανησυχία για το αν η ΕΕ είναι πραγματικά έτοιμη να αντιδράσει σε μια νέα κρίση.
