Μπιλ Γκέιτς: Η startup της κόρης του κατηγορείται για ηλεκτρονική απάτη – Τι είναι το «cookie stuffing» που την απειλεί με 20ετή φυλάκιση

Στο στόχαστρο σοβαρών κατηγοριών για ηλεκτρονική απάτη βρίσκεται η startup ένδυσης και μόδας Phia, συνιδρύτρια της οποίας είναι η 23χρονη Φοίβη Γκέιτς, κόρη του δισεκατομμυριούχου Μπιλ Γκέιτς.

Αποκαλύψεις δείχνουν ότι η εταιρεία εφάρμοζε επί μήνες την παράνομη τεχνική του «cookie stuffing» για να εισπράττει αθέμιτες προμήθειες, μια πρακτική που επισύρει ποινές έως και 20 χρόνια κάθειρξη στις ΗΠΑ.

Η μέθοδος της απάτης και οι αποκαλύψεις

Η startup Phia -ένα ψηφιακό εργαλείο προσωπικών αγορών που συνίδρυσε η Φοίβη Γκέιτς με τη συμφοιτήτριά της από το Στάνφορντ, Σοφία Κιάνι– βρέθηκε στο επίκεντρο αντιδράσεων τον Ιούλιο έπειτα από αναφορές ότι «φύτευε» στον περιηγητή (browser) των χρηστών περισσότερα cookies από το επιτρεπτό, οικειοποιούμενη πωλήσεις συνεργαζόμενων καταστημάτων.

Αν και η εταιρεία είχε ισχυριστεί αρχικά ότι ενημερώθηκε για το ζήτημα «εντός των τελευταίων 24 ωρών» και υποσχέθηκε να διορθώσει το «τεχνικό σφάλμα», νέα αποκάλυψη του Bloomberg αποδεικνύει ότι οι νεαρές επιχειρηματίες γνώριζαν για τουλάχιστον επτά μήνες ότι η startup τους υπερτερούσε τεχνητά τις προμήθειες πωλήσεών της.

Η Αριέλ Γκίβνερ, ιδρύτρια και κύρια δικηγόρος της Givner Law, προειδοποίησε με ανάρτησή της στο X για τις σοβαρές συνέπειες.

«Συνήθως αντιμετωπίζεται ως ομοσπονδιακή ηλεκτρονική απάτη (wire fraud) στα δικαστήρια των ΗΠΑ. Υπάρχει η πιθανότητα ανώτατης ποινής έως και 20 χρόνια φυλάκισης + πρόστιμα/αποζημιώσεις», έγραψε.

Τι είναι το «cookie stuffing» και γιατί προκαλεί αντιδράσεις

Το «cookie stuffing» αναφέρεται στην παραπλανητική τοποθέτηση cookies παρακολούθησης συνεργατών (affiliate cookies) στον περιηγητή ενός χρήστη, χωρίς να έχει προηγηθεί πραγματική παραπομπή ή ουσιαστική αλληλεπίδραση με κάποιο σύνδεσμο (link).

Ο στόχος αυτής της πρακτικής είναι να εξαπατηθεί το δίκτυο συνεργατών, ώστε να θεωρήσει ότι ένας συγκεκριμένος ιστότοπος ή εφαρμογή παρήγαγε την πώληση, επιτρέποντάς του να εισπράξει την ανάλογη προμήθεια.

Στο νόμιμο μάρκετινγκ συνεργατών (affiliate marketing), ένας καταναλωτής μπορεί να κάνει κλικ στον σύνδεσμο ενός δημιουργού περιεχομένου για ένα προϊόν, να μεταφερθεί στην ιστοσελίδα του λιανοπωλητή και τελικά να πραγματοποιήσει μια αγορά.

Το cookie παρακολούθησης βοηθά τον λιανοπωλητή να αναγνωρίσει ποιος υπέδειξε το προϊόν στον αγοραστή.

Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ (FTC) περιγράφει το affiliate marketing ως ένα σύστημα στο οποίο τρίτοι προωθούν προϊόντα και λαμβάνουν ποσοστό όταν οι παραπομπές τους καταλήγουν σε πωλήσεις.

Το «cookie stuffing» καταστρατηγεί αυτό το σύστημα, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση μιας παραπομπής που στην πραγματικότητα δεν συνέβη ποτέ.

Η πρακτική αυτή επιτρέπει στον «συνεργάτη» να οικειοποιείται την πίστωση για αγορές, ακόμη και όταν δεν προέβη σε καμία ενεργή προωθητική ενέργεια που να οδήγησε πραγματικά στην πώληση.

Πώς λειτουργούσε ο μηχανισμός

Η Phia, η οποία το 2025 συγκέντρωσε το εντυπωσιακό ποσό των 35 εκατομμυρίων δολαρίων από επενδυτές όπως η Χέιλι Μπίμπερ, η Κρις Τζένερ και η ιδρύτρια της Spanx, Σάρα Μπλέικλι, λειτουργεί ως επέκταση περιηγητή (browser extension).

Όταν ο αγοραστής ολοκληρώνει τις αγορές του, η εφαρμογή αναζητά εκπτωτικούς κωδικούς. Επιλέγοντας έναν κωδικό, το λογισμικό αφήνει ένα cookie για να αποδείξει στο κατάστημα ότι συνέβαλε στην πώληση και να εισπράξει προμήθεια.

Ωστόσο, η Κιάνι και η Γκέιτς —της οποίας ο πατέρας διαθέτει περιουσία 108,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων σύμφωνα με το Forbes— γνώριζαν για λειτουργίες που τοποθετούσαν cookies κατά τη διαδικασία πληρωμής ακόμη και όταν οι πελάτες δεν χρησιμοποιούσαν τη Phia, σύμφωνα με πηγές και εσωτερικά μηνύματα στο Slack που περιήλθαν στη γνώση του Bloomberg.

Η παράνομη τακτική εντοπίζεται τουλάχιστον από τον Δεκέμβριο σε πωλήσεις μεγάλων λιανοπωλητών, όπως η Nike, η Gap και η Nordstrom, αποτελώντας, όπως φαίνεται, τον κύριο όγκο των εσόδων της εταιρείας.

Τον Ιούνιο, το «cookie stuffing» αντιπροσώπευε περίπου το 51% της αξίας των εμπορευμάτων για τα οποία η Phia διεκδίκησε προμήθεια.

Αφού η εταιρεία απενεργοποίησε τις εν λόγω λειτουργίες τον Ιούλιο, τα μέσα ημερήσια έσοδά της κατέρρευσαν από τα 80.000 δολάρια σε μόλις 10.000 έως 28.000 δολάρια.

Σύμφωνα με το Bloomberg, αυτό που η Phia αποκάλεσε αρχικά «τεχνικό σφάλμα» ήταν στην πραγματικότητα μια λειτουργία με την ονομασία «enable coupon auto drop», την οποία η εταιρεία μπορούσε να ενεργοποιεί και να απενεργοποιεί κατά βούληση.

Τα εσωτερικά μηνύματα

Μάλιστα, η ίδια η Φοίβη Γκέιτς -η οποία δήλωνε ότι ήθελε να πετύχει χωρίς τη βοήθεια των δισεκατομμυριούχων γονέων της, λέγοντας ότι έχει «τόσο μεγάλη επιθυμία να αποδείξω την αξία μου»- ανησύχησε σε κάποιο σημείο ότι η Phia δεν απέδιδε τις αναμενόμενες προμήθειες από την πλατφόρμα Etsy.

Έτσι, έστειλε μήνυμα στους προγραμματιστές για να βεβαιωθεί ότι η εφαρμογή τοποθετούσε cookie κάθε φορά που εμφανιζόταν το παράθυρό της, ακόμα κι αν ο αγοραστής δεν πατούσε πάνω στον κουπόνι.

Στις 18 Δεκεμβρίου, η ίδια έγραψε στο Slack: «ανησυχώ ότι αυτό είναι πρόβλημα παντού… μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι το auto pop για το cookie drop είναι ενεργό σε όλες τις ιστοσελίδες με κουπόνι για να επιβεβαιώσουμε ότι βγάζουμε χρήματα από όλη τη συνολική αξία εμπορευμάτων».

Σε άλλο περιστατικό, η Σοφία Κιάνι πρότεινε μια λειτουργία που θα τοποθετούσε cookie κάθε φορά που ο χρήστης απλά προσπαθούσε να κλείσει το αναδυόμενο παράθυρο της Phia.

Όταν συνάδελφός της την ενημέρωσε ότι το Google Chrome απαγορεύει στα extensions να τοποθετούν cookies σε συμβάντα ακύρωσης (dismiss events), η Κιάνι υποχώρησε, προσθέτοντας όμως: «Υποθέτω ότι θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο χρήστης προσπαθούσε να μας ανοίξει και να το αναιρέσουμε αν διαμαρτυρηθούν».

Η απάντηση της Phia

Εκπρόσωπος της Phia δήλωσε στο Bloomberg ότι η συγκεκριμένη λειτουργία που πρότεινε η Κιάνι δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

Παράλληλα, εκπρόσωπος της εταιρείας ανέφερε στη New York Post: «Οποιεσδήποτε λειτουργίες προκαλούσαν λανθασμένες αποδόσεις αφαιρέθηκαν αμέσως πριν από έναν μήνα, στις 7 Ιουλίου. Εξετάζουμε κάθε συναλλαγή, δεσμευόμαστε πλήρως και έχουμε ήδη ξεκινήσει την έκδοση ακυρώσεων συναλλαγών προς τους συνεργαζόμενους οίκους ως αποτέλεσμα τυχόν λανθασμένης απόδοσης, ενώ προσλαμβάνουμε υπεύθυνο συμμόρφωσης (head of compliance) για να διασφαλίσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί ποτέ ξανά».

«Συνεχίζουμε τώρα να συνδέουμε τους χρήστες μας με αντικείμενα και προσφορές από χιλιάδες συνεργαζόμενους οίκους», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. «Θα μάθουμε από αυτό και θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι οι χρήστες μας έχουν την καλύτερη δυνατή εμπειρία αγορών, με λειτουργίες όπως η νέα μας ψηφιακή ντουλάπα κι άλλα που έρχονται».

Σχετικά με τη ραγδαία πτώση των εσόδων τον Ιούλιο, ο εκπρόσωπος της Phia ισχυρίστηκε ότι οφειλόταν εν μέρει στο ότι η εταιρεία απενεργοποίησε την πλειονότητα των ενεργειών μονομερούς δημιουργίας εσόδων εκείνη την περίοδο και όχι μόνο στο cookie stuffing, υποστηρίζοντας ότι η ανάλυση του Bloomberg ήταν υπερβολική.

Ήδη, η εταιρεία Impact.com, ένας από τους συνεργάτες της Phia, ανέστειλε τη συνεργασία και επανένειμε τις προμήθειες που προορίζονταν για τη startup της Γκέιτς.

Αν και η Phia δηλώνει ότι έχει ξεκινήσει την επιστροφή των κονδυλίων, ενδέχεται να κληθεί να καταβάλει πρόσθετες αποζημιώσεις, καθώς η παράνομη πρακτική ίσχυε από τον Δεκέμβριο έως τον Ιούλιο — ένα πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που είχε αρχικά εκτιμηθεί.

enikos