Trikala Day Καθημερινή Ηλεκτρονική Εφημερίδα των Τρικάλων
Ένα νέο τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς αποκαλύπτεται στην Ουκρανία, ενισχύοντας τις φωνές που εκφράζουν ενστάσεις και επιφυλάξεις σχετικά με τη διαχείριση των κεφαλαίων που προσφέρονται από τους δυτικούς συμμάχους στο Κίεβο. Όπως αποκαλύφθηκε από τις φορολογικές αρχές, το δίκτυο απάτης έβγαλε στο εξωτερικό περίπου 5 δισεκατομμύρια δολάρια χρησιμοποιώντας πάνω από 2.000 εταιρείες – βιτρίνες, αξιοποιώντας εικονικές εμπορικές συναλλαγές.
Συγκεκριμένα, σε ανακοίνωσή της, η Φορολογική Υπηρεσία της Ουκρανίας γνωστοποίησε ότι εντόπισε δίκτυο με περισσότερες από 2.300 εταιρείες-βιτρίνες, οι οποίες φέρονται να απέσυραν από τη χώρα πάνω από 198 δισ. γρίβνια (περίπου 4,7 δισ. δολάρια) κατά την περίοδο από το 2024 έως και το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η συντριπτική πλειονότητα των ύποπτων συναλλαγών αφορούσε εξαγωγές. Συγκεκριμένα, 1.243 εταιρείες πραγματοποίησαν αποστολές εμπορευμάτων αξίας άνω των 176 δισ. γρίβνια, ενώ άλλες 555 εταιρείες διαχειρίστηκαν εισαγωγές συνολικής αξίας άνω των 18 δισ. γρίβνια.
«Εντοπίσαμε επτά άτομα, καθένα από τα οποία εμφανίζεται ταυτόχρονα ως διαχειριστής ή ιδρυτής περισσότερων από 500 εταιρειών. Συνολικά, περισσότερες από 7.000 επιχειρηματικές οντότητες βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους», ανέφερε η αναπληρώτρια επικεφαλής της Φορολογικής Υπηρεσίας, Λέσια Καρνάουχ.
Η Φορολογική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι έχει συντάξει αναλυτικά πορίσματα για 557 επιχειρηματικές οντότητες, στα οποία καταγράφονται παραβάσεις και ενδείξεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το σχετικό υλικό έχει ήδη διαβιβαστεί στη Γενική Εισαγγελία για περαιτέρω διερεύνηση.
Η απάτη με τις εξαγωγές και τα «μαύρα σιτηρά»
Παρότι οι αρχές δεν διευκρίνισαν με ποιες κατηγορίες προϊόντων γίνονταν οι «μαύρες» συναλλαγές, οι εκτιμήσεις είναι πως βάσει των εξαγωγών της χώρας πιθανότατα πρόκειται για προϊόντα που αφορούν τον αγροτικό τομέα.
Η Ουκρανία, παρά τον πόλεμο, παραμένει μία από τις μεγαλύτερες αγροτικές δυνάμεις παγκοσμίως. Οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 60% του συνόλου των εξαγωγών με τα έσοδα να ξεπερνούν 24 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο αγροτικός τομέας της Ουκρανίας έχει επανειλημμένα συνδεθεί με το λεγόμενο σύστημα των «μαύρων σιτηρών», στο πλαίσιο του οποίου οι εμπλεκόμενοι αγοράζουν αγροτικά προϊόντα με μετρητά και τα διοχετεύουν μέσω αλυσίδων εικονικών εταιρειών, αποκρύπτοντας την προέλευσή τους και αποφεύγοντας τη φορολόγηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σιτηρά δηλώνονται ακόμη και ως γεωργικά απόβλητα, γεγονός που οδηγεί σε σημαντικά χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση. Τα παράνομα κέρδη, σύμφωνα με τις καταγγελίες, συχνά παραμένουν σε τράπεζες του εξωτερικού και δεν επιστρέφουν ποτέ στην ουκρανική οικονομία.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τέτοιες πρακτικές ευνοήθηκαν και από τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2022, η ΕΕ ανέστειλε τους δασμούς και τις ποσοστώσεις για τα ουκρανικά αγροτικά προϊόντα, με στόχο τη στήριξη της ουκρανικής οικονομίας. Ωστόσο, η απόφαση προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών από αγρότες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η Βουλγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία ζήτησαν την επαναφορά των εισαγωγικών περιορισμών, κάνοντας λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό. Τελικά, η ΕΕ επανέφερε τους περιορισμούς τον Ιούνιο του 2025.
Μόσχα: Μια «αλυσίδα διαφθοράς» συνδέει Κίεβο και ΕΕ
Η Ουκρανία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια προβλήματα ανεπαρκούς οικονομικού ελέγχου και εκτεταμένης διαφθοράς, τα οποία επιδεινώθηκαν μετά το ξέσπασμα του πολέμου με τη Ρωσία το 2022. Η Μόσχα, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα κατηγορήσει την Ουκρανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι συνδέονται μέσω «ενιαίων αλυσίδων διαφθοράς», υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος της δυτικής βοήθειας προς το Κίεβο, η οποία χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους, υπεξαιρείται και επιστρέφει με διάφορους τρόπους σε όσους στηρίζουν την ουκρανική ηγεσία, εντός και εκτός χώρας.
Υπενθυμίζεται πως πέρυσι, οι ανεξάρτητες ουκρανικές αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς – που δρουν με τη «σφραγίδα» των δυτικών συμμάχων – αποκάλυψαν κύκλωμα μιζών ύψους 100 εκατ. δολαρίων με επίκεντρο την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom. Στην υπόθεση εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της χώρας και πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του Ζελένσκι, μεταξύ των οποίων ο πρώην υπουργός Ενέργειας Γκέρμαν Γκαλουστσένκο, ο επιχειρηματίας και φίλος του Ουκρανόυ Προέδρου Τιμούρ Μίντιτς, αλλά και ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκ, Αντρίι Γερμάκ.
Λίγο πριν την αποκάλυψη του σκανδάλου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι με νόμο προσπάθησε να θέσει υπό τον έλεγχό του τις δύο ανεξάρτητες αρχές κατά τις διαφθοράς, πυροδοτώντας ένα σφοδρό κύμα αντιδράσεων εντός και εκτός Ουκρανίας. Σε πολλές πόλεις της χώρας ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι απείλησαν ακόμη και με διακοπή χρηματοδότησης εάν εφαρμοζόταν ο σχετικός νόμος, με αποτέλεσμα ο Ζελένσκι να αναγκαστεί να τον ακυρώσει, παρότι τον είχε ήδη υπογράψει.
